Hotline: 08 3995 2288
Tinh Hoa Từ Thảo Dược Thiên Nhiên
Trăm Năm Vẫn Giữ Một Công Thức
Chăm Sóc Làn Da Phụ Nữ Việt
phannuhoangcung on facebook
Phấn nụ trên báo chí
Phấn nụ - Bí mật nét đẹp cung đình Huế. Báo Mỹ Phẩm

Phấn nụ Hoàng Cung trên báo Mỹ phẩm

 

Mẹ của bà Tùng và bà Phương lúc 82 tuổi
Ngôi mộ bà Ngọc Sơn công chúa trong ngôi nhà có vườn đẹp nhất ở Huế
Bà Tùng và bà Phương phía sau phủ thờ bà Ngọc Sơn công chúa
Vợ chồng bà Tùng từ Mỹ về Huế làm phấn nụ
Hoàng Thị Thanh Nga - người kế nghiệp bà Tùng
 

PHẤN NỤ
Bí mật
NÉT ĐẸP
CUNG ĐÌNH HUẾ  
 
 
 
 -Ngọc Trúc
 
 
 
 
Giữa trùng điệp rừng mỹ phẩm được sản xuất theo dây chuyền công nghệ tiên tiến…thì hành trình của phấn nụ lại âm thầm, lặng lẽ mà bền bỉ với thời gian theo cách thể hiện đơn sơ, giản dị. Viên phấn trần mang hình dáng của một nụ hoa. Sức sống của phấn nụ nhờ váo chính công hiệu bảo vệ và làm đẹp làn da cho phái nữ được lan truyền, lưu giữ như một giấu son của lịch sử về vẻ đẹp cung đình pha lẫn tự hào của người dân xức Huế!
 
Cuối thế kỷ 18, triều Nguyễn ra chiếu dời đo từ Thăng Long-Hà Nội vào Phú Xuân – Huế. Từ đó, Huế trở thành đất kinh thành với bao nhiêu huyền thoại đầy tính bi hung của thời chống thực dân. Nhưng cùng lúc các vị vua - chúa dương triều phải đối đầu với những thăng trầm lịch sử, thì ở chốn hậu cung vẫn âm ỉ một nhu cầu:  Bảo vệ và làm đẹp cho các Mẫu nghi – Hoàng than quốc thích và cả cung phi mỹ nữ của triều đình. Phấn nụ hoàng cung ra đời từ đó, hàng trăm năm vẫn là bí mật của cung đình! Tương truyền rằng bà Từ Cung, mẹ của vua Bảo Đại -  cả đời dùng phấn nụ, thọ đến 104 tuổi nhưng làn da vẫn không một vết nâu hay một đốm đồi mồi nào xuất hiện!
 
Khi triều Nguyễn không còn, các cung phi, mỹ nữ trở về cuộc sống thị dân. Người thị nữ duy nhất trong cung – là người được giao nhiệm vụ trực tiếp làm phấn nụ để phục vụ cho các bậc mẫu nghi trong cung đình đã mang phương pháp bí truyền này, tiếp tục sản xuất bán ra dân như một kế mưu sinh, nuôi sống cả gia đình. Bà có 6 người con, nhưng chỉ chọn cô út để truyền nghề bởi quan niệm: “Truyền nghề cho con gái thì còn là nghề của gia đình, chứ truyền cho con trai thì con dâu sẽ mang về nhà họ khác!” – một quan điểm hoàn toàn trái ngược với Trung Quốc. Thật ngẫu nhiên, cô út được gả về làm dâu trong phủ bà Ngọc Sơn công chúa – ngôi phủ được xem là nhà vườn đẹp nhất hiện nay. Từ khi rời cung, bà Ngọc Sơn công chúa vẫn tự làm phấn nụ cho con cháu cùng sử dụng. Đây là sự hạnh ngộ trong niềm vui của hai họ vì từ nay phương pháp bí truyền sản xuất phấn nụ được quy về một mối.
Phấn nụ bà Hường (tên gọi theo tên chồng –  đúng theo phong tục Huế) vang danh khắp xứ kinh kỳ dạo đó. Cũng bằng nghề này, bà Hường nuôi cả 9 người con ăn học đàng hoàng. Trong quá trình đó, bà âm thầm để ý tính nết từng đứa con, cuối cùng mới chọn ra hai cô con gái (giờ là bà Tùng và bà Phương) – hai người có đầy đủ đức tính cần thiết để truyền nghề. Từ đó, phấn nụ bà Tùng, bà Phương lại nối tiếp vang danh cho đến bây giờ.
Bà Phương năm nay 58 tuổi, làn da mịn khít, sang trắng…luôn luôn trang điểm bằng phấn nụ. Tiếp chúng tôi tại căn nhà số 400/12 đường Lê Văn Sĩ, TP.HCM – cũng là điểm bán phấn nụ do chính bà sản xuất, bà Phương kể: “Bà sơ ngoại tôi thì không ai còn nhớ tên. Phả bà Ngọc Sơn công chúa (bà sơ nội) thì lạc mất lâu rồi! Vả lại, bên nội chỉ làm phấn để xài trong nhà. Nên tôi chỉ có thể kể về bên ngoại tôi thôi!”. Rồi bà chìa ra tấm ảnh (ảnh 1) “Đây là mẹ tôi chụp năm 82 tuổi. Da mẹ cứ trắng mịn màng cho đến ngày mất, tại dùng phấn nụ mà! Mẹ tôi còn nấu son cũng bằng thuốc Bắc để bôi, cho đến ngày chết môi vẫn hồng, không thâm một chút nào hết. Giờ thì cách nấu son bị thất truyền rồi!”.
Bà Phương cho biết, dù hiện đang sinh sống và bán phấn nụ tại đây, nhưng mỗi năm bà phải về ngôi nhà số 22, Tô Hiến Thành – Huế - để tự tay làm phấn nụ. Ngôi nhà này bên cạnh nhà thờ của dòng họ ngoại (số 24, Tô Hiến Thành), hiện do một nguời cháu trông coi và buôn bán phấn nụ do bà làm ra. Bà Phương kể: “Làm phấn nuất khó, đòi hỏi sự công phu, tỉ mỉ, kiên nhẫn,...nếu không sẽ không đạt yêu cầu về chất lượng! Với hơn 10 vị thuốc Bắc, mua về rồi phải chọn nguyên liệu đúng tuổi thì để lại, còn cái nào không đủ tuổi thì đem bán lỗ! Thường thì loại đạt chỉ có 1/3 thôi! Đứa cháu ở quê có nhiệm vụ hứng nước mưa giữa trời trữ lại để cho tôi về làm phấn nụ. Khi bắt tay vào làm, tôi ở trong phòng riêng, đóng kín của lại…Quy trình làm ra viên phấn rất nhọc nhằn, kéo dài hơn tháng mới xong một mẻ. Chỉ có thời tiết xứ Huế mới có thể sản xuất ra viên phấn đúng yêu cầu: Mưa dầm hàng tháng cho mình hứng nước lắng trong, trữ lại. Kế đó là nắng gắt cùng sương mù, là hai loại thời tiết rất cần để phơi ương, ủ nắng… Rồi lọc, lắng, gạn đục khơi trong liên tiếp, cho đến khi hạt phấn nhẹ tênh, mịn toi mới được. Khi nặn phấn lại càng phải kiên trì, mạnh tay chút là hỏng, không thể thành hình nụ như tên gọi!
 
Các loại phấn nụ
 
 
Bà Phương bày ra các viên phấn nhiều hình dáng, kích cỡ lẫn màu sắc, giải thích thêm: “Hương phấn là hương rễ cây hoa lài, màu phấn cũng là vị thuốc Bắc. Người da sậm dùng màu trắng, còn người da trắng lại thích màu da! Đây là phấn hồng nhạt dùng sau khi đánh phấn nền, còn đây là phấn màu cam đậm được các bà nghệ sĩ rất ưa dùng”. Bà kể: “Ngày xưa, nữ nghệ sĩ M.T chuyên xài phấn nụ của tôi đấy. Giờ cô ấy đã xuất cảnh theo chồng định cư ở nước ngoài rồi”. Hẳn các bạn đọc lớn tuổi hãy còn nhớ, đó là nữ nghệ sĩ được báo giới Sài Gòn bình chọn người có làn da đẹp nhất trong làn nghệ sĩ thời ấy.
Để minh chứng cho công dụng của phấn nụ Hoàng Cung, bà Phương dẫn tôi trang điểm ngay tại chỗ. Bà nói: “Với da khô, nên dùng một loại kem lót thích hợp. Còn tại đây cũng có bán một loại nước rửa mặt (có thể xem như nước hoa hồng) và một loại kem (giống như make up base) cũng tinh chế bằng thuốc Bắc đánh đều khắp mặt trước khi thoa phấn nụ màu trắng hoặc màu da (xem như phấn phủ). Cuối cùng thì là một lớp má hồng như quy trình trang điểm hiện tại. Còn với da nhờn thì có thể đánh thẳng phấn nụ, xem như một phương pháp chống nhờn hiệu quả, vừa đẹp, vừa bảo vệ được da. Nhìn da mặt các phụ nữ trong nhà bà Phương có thể nhận ra, da ai cũng sang mịn và tươi nhuận. Quan sát ảnh của các người phụ nữ đã qua đời cũng thấy rõ một điều, dù tuổi thọ rất cao, thường trên 80 đến 100 nhưng không da người nào có một đốm tàn nhang hay mụn thịt, đồi mồi. Tôi đã thử dùng phấn nụ hoàng cung liên tiếp một thời gian theo cách bà Phương hướng dẫn, thấy da luôn thoáng, khỏe và sang dần lên…Nhưng phấn nụ có một nhược điểm là không bám tốt bằng các loại phấn hiện đại (chỉ khoảng 4 giờ) nên cách dùng kết hợp với maket base hoặc các loại kem lót bảo vệ da thích hợp khi cần đi xa hay đi làm việc cả ngày không có điều kiện tốt nhất!
Bà Phương hiện có hai người con trai, một người con gái đang học lớp 11 trường Marie Curie, cô có đủ những đức tính cần thiết để nối nghiệp gia truyền, nhưng cô cho biết sẽ phải theo học ngành dược để hỗ trợ cho công việc sau này. Thật bất ngờ, chúng tôi biết thêm thông tin: Bà Tùng, chị gái bà Phương đã định cư ở Mỹ vẫn theo nghề làm và bán phấn nụ! Nhưng cách 2 năm bà phải về lại ngôi nhà 22-24, Tô Hiến Thành, Huế để làm rồi mới gói hàng mang sang Mỹ bán. Giá mỗi viên phấn nụ sang bên ấy là 15 đô la, và số lượng tiêu thụ lại cao gấp 3 lần so với cô em gái đang bán ở Sài Gòn. Bà Tùng kể: “Con gái tôi là dược sĩ, cháu có mở cửa hàng kinh doanh các loại mỹ phẩm trong một thương xã tại quận Cam bang Cali – Mỹ - kèm trong vô số mỹ phẩm nổi tiếng là phấn nụ - nhưng không trưng bày, chỉ bán cho người Việt quen biết. Mấy cô gái Mỹ đến mua, bảo “Bán cho tôi loại gì mà xài đẹp da như của chị vậy đó”. Con gái tôi lấy phấn nụ ra giới thiệu, rồi họ thành than chủ của chúng tôi luôn. Hiện hai cô con gái bà Tùng đều tốt nghiệp ngành dược, mục đích là để duy trì và phát triển nghề phấn nụ một cách khoa học và chính quy hơn. Mới hè vừa qua, (mùa lý tưởng để sản xuất phấn nụ), cô Hoàng Thị Thanh Nga (tên thường gọi là LaNa) đã về Huế để làm phấn nụ mang qua Mỹ cho mẹ bán. Cũng như mấy đời trước, bà Tùng, bà Phương chỉ truyền nghề cho con gái…với lời khuyên: “Đây là một nghề quý giá và rất đạo đức vì nó giúp cho người phụ nữ giữ gìn dung nhan tươi đẹp! Nghề này chỉ vừa đủ ăn, đủ mặc chứ không làm giàu, vì tuy sản xuất công phu bằng nguyên liệu chọn lọc vậy nhưng bán ra với giá rẻ, từ 2.500đ đến 15.000đ/ viên, bởi vì người dân mình còn nghèo, bán mắc quá làm sao người ta có tiền mà mua để mà làm đẹp. Nhưng dù có thế nào các con cũng không được bỏ nghề, nếu thất truyền là có lỗi với ông bà lắm đó!” Thật may mắn khi các cô con gái của hai bà đều tỏ ra yêu quý và trân trọng nghề bí truyền của gia đình, lại còn biết đầu tư theo hướng mới bằng cách học đúng chuyên ngành để phát triển nghề!
Ảnh (tư liệu gia đình của Sử học gia Phan, Thuận An – Huế)
                                                        1.   Mẹ của bà Tùng và bà Phương lúc 82 tuổi
                                                                           2.   Mộ bà Ngọc Sơn công chúa trong ngôi nhà vườn đẹp nhất Huế
                                                                          3.   Hai bà Tùng và Phương ở phía sau phủ thờ bà Ngọc Sơn công chúa.                                                                                                                                            
                                                                          4.  Vợ chồng ông bà Tùng từ Mỹ về Huế để làm và mang phấn nụ sang Mỹ bán
                                                                         5. Hoàng THị Thanh Nga, dược sĩ, con gái kế tục nghề bí truyền của bà Tùng
                                                                          đang mang phấn nụ sang Mỹ cho mẹ.
                                                       6.Các loại phấn nụ
 

 Báo mỹ phẩm - 2003